وحید نواداد، معاون میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌شرقی در گفت‌وگو با میراث آریا ضمن اشاره به حوادث جنگ تحمیلی اخیر و آسیب‌های وارده به تأسیسات غیرنظامی و محوطه‌های تاریخی، بیان کرد: هرگونه تعرض به آثار و محوطه‌های تاریخی بر اساس قوانین و معاهدات بین‌المللی مصداق بارز جنایت علیه بشریت محسوب می‌شود.

 معاون میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی ادامه داد: از روزهای آغازین جنگ تحمیلی سوم، جلسات تخصصی مدیریت بحران با هدف تدوین پروتکل‌های حفاظتی و پیشگیرانه برای صیانت از این گنجینه‌های بی‌بدیل به‌طور مستمر و با حضور دستگاه‌ها و مراجع مرتبط تشکیل شده است.

او با تشریح اقدامات حفاظتی صورت‌گرفته، اظهار کرد: در راستای اجرای کنوانسیون‌های بین‌المللی و حفاظت پیشگیرانه، نشان «سپر آبی» به عنوان نماد جهانی حفاظت از میراث‌فرهنگی در شرایط بحران، طی دو مرحله بر روی بناهای شاخص ثبت جهانی و همچنین آثار ارزشمند ثبت ملی استان نصب و مستقر شد.

نواداد در تبیین ماهیت و اهمیت نشان «سپر آبی» گفت: این نشان بین‌المللی که برآمده از معاهده ۱۹۵۴ لاهه، در واقع معادل نشان صلیب سرخ برای دارایی‌های فرهنگی محسوب می‌شود. استقرار این نشان بر روی بناهای تاریخی، به منزله یک شناسه بازدارنده و هشداردهنده است که بر اساس حقوق بین‌الملل بشردوستانه، هرگونه تعرض، تخریب یا آسیب به این اماکن را اکیداً ممنوع کرده و مصونیت و حفاظت از آن‌ها را در شرایط بروز بحران‌های گوناگون تضمین می‌کند.

معاون میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی در خصوص پایش مستمر وضعیت سلامت بناها تصریح کرد: تیم‌های تخصصی مرمت و حفاظت به صورت روزانه وضعیت پایداری و سلامت سازه‌ای آثار تاریخی را از آغاز جنگ، مورد ارزیابی و پایش مستمر قرار دادند. بررسی‌های دقیق کارشناسی نشان می‌دهد که در پی امواج ناشی از انفجار حملات ۱۹ اسفند دشمن آمریکایی- صهیونیستی به تبریز و مراغه، آسیب‌های جزئی به بخش‌هایی از گنبد کبود در مراغه و خانه تاریخی سلماسی (موزه سنجش) در تبریز وارد شده است.

نواداد در ادامه تشریح کرد: برای برآورد دقیق خسارات وارده و برنامه‌ریزی جهت مرمت اصولی این دو بنا، نیازمند انجام بررسی‌های مطالعاتی تخصصی هستیم تا فرآیند مداخله مرمتی با رعایت حداکثری اصالت بنا و بر اساس منشورهای بین‌المللی حفاظت انجام پذیرد.

او با اشاره به پیچیدگی رفتار سازه‌های تاریخی در برابر شوک‌های فیزیکی، در خصوص ارزیابی خسارات گنبد کبود و خانه تاریخی سلماسی تأکید کرد: امواج ناشی از انفجار می‌توانند تنش‌های پنهانی در هسته و لایه‌های تزئینی بنا ایجاد کنند که با مشاهدات اولیه و ظاهری قابل تشخیص نیستند. از این رو، برای برآورد دقیق میزان خسارات وارده، نیازمند انجام مطالعات آسیب‌شناسی و ارزیابی‌های کارشناسی به‌مراتب تخصصی‌تر هستیم. این فرآیند باید با بهره‌گیری از تجهیزات پایش رفتار سازه‌ای و روش‌های تست غیرمخرب انجام پذیرد تا طرح مداخله و مرمت نهایی، ضمن رفع کامل خطرات احتمالی، با کمترین آسیب به اصالت کالبدی این دو اثر ارزشمند تدوین شود.

معاون میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی در پایان با اشاره به همسویی برنامه‌های گرامیداشت روز جهانی بناها و محوطه‌های تاریخی با الزامات مدیریت بحران خاطرنشان کرد: این شرایط ایجاب می‌کند تا با برگزاری نشست‌های تخصصی با حضور اساتید دانشگاهی، پیشکسوتان مرمت و دانشجویان، ابعاد علمی و فنی حفاظت از میراث معماری در شرایط بحران به‌طور ویژه و تخصصی مورد بحث، بررسی و انتقال تجربه قرار گیرد.

انتهای پیام/